Verzamelwoede #2: 'Mistral', niet gekocht

De Keramiekverzamelaar

··········
Ging ‘Verzamelwoede 1’ al over genetische besmetting, in deze tweede aflevering van de interviewserie blijkt daar in nog heviger mate sprake van te zijn. De Keramiekverzamelaar is driedubbel genetisch besmet.
plankje Hella Jongerius
plankje Hella Jongerius

familie van verzamelaars

Haar vader verzamelde, haar moeder verzamelt, haar broer verzamelt, en ook de stiefvader die pas later in de familie kwam bleek te verzamelen. Allemaal wat anders, en allemaal keramiek. Vader Delfts wit, moeder Chinees porselein, zilveren speelgoed en recentelijk ook Romeins sierglas, stiefvader antieke aardewerken tegels met afbeeldingen van lezen en schrijven. Haar broer erfde het Delfts wit van haar vader, begon zelf ook aan keramiek en richt zich vooral op één Japanse kunstenaar. Zij concentreert zich op hedendaags keramiek, met een voorkeur voor porselein. De familie is niet alleen gericht op de eigen collectie: ze zoeken ook voor elkaar. Zij zoekt voor haar moeder sierglas op TEFAF en PAN, en haar moeder biedt voor haar op veilingen. Ze houden alle deelgebieden voor elkaar in de gaten.
zoutvat Gert de Rijk met werk van Henk Wolvers
zoutvat Gert de Rijk met werk van Henk Wolvers

graven

Goed kijken, en aandacht voor het materiaal en het vakmanschap. Kunst. Niet iets waar je onmiddellijk aan denkt bij een organisatieadviseur. Maar kijk even verder en je ziet hoe haar werk en studie en eigenlijk het hele leven verweven is met kunst. Haar management- en adviesbureau werkt samen met Art Partner: ze hebben een succesvol project met fotograaf Marleen Sleeuwits achter de rug. Zij adviseerde naast de financiële wereld ook de Commissie Stedelijk Museum, en in haar bijbanen is zij toezichthouder bij een paar belangrijke culturele instellingen. Van oorsprong is zij classica met hoofdvak archeologie. Zij deed mee aan opgravingen in Paros, Pompei, Tiberias. Zij weet hoe het is: iets uit de grond halen en onderzoeken.

vonk

Die aandacht voor aarde en klei zat er dus al vroeg in. Maar hoe ontstaat zo’n verzameling? De hang naar 3-D en keramiek was er altijd al, al was het omdat zij er als kind mee omringd was. Zij herinnert zich een specifiek moment, jaren geleden: ze was met haar broer in Londen. Ze zochten een bijzondere schaal voor hun moeder en kwamen in een nieuw industrieel gebied terecht met allemaal keramische werkplaatsen. Daar werd het vlammetje aangestoken. Het moment dat de vonk echt oversloeg weet zij ook haarfijn aan te wijzen. Dat was toen zij voor haar werk in New York woonde. In het American Crafts Museum was een tentoonstelling van Nederlandse keramisten. Daar was keramiek van Babs Haenen, zij weet de titel nog: Mistral. Dat heeft zij toen toch niet gekocht. En dat heeft altijd door haar hoofd gedreind. Dat had ze wel moeten doen. Iets willen en niet gedaan hebben: dit ontbrekende stuk van Babs Haenen markeert zij als de start van haar verzameling.
plankje Wiki Somers en Jan van der Vaart met werk van Bodil Manz
plankje Wiki Somers en Jan van der Vaart met werk van Bodil Manz

breekbaar

Voor de kast met keramiek in haar werkkamer staan onuitgepakte dozen, beplakt met brede rode Breekbaar-stickers. Alles is breekbaar hier. Bij het turen naar de kastplanken loop ik bijna een groot object omver. Die onuitgepakte verzamelvoorwerpen zijn net als in ‘Verzamelwoede 1’ ook hier prominent aanwezig: behoren die tot de standaard uitrusting van een verzamelaar?
 
Wat is haar belangrijkste werk? Een moeilijke vraag. Toch is er een antwoord. Het zit nog in een doos. Het blijkt een werk van Babs Haenen. Een grote pot. Niet Mistral, maar toch. De gedachte aan dat eerste, niet-gekochte, werk Mistral, zo’n twintig jaar geleden, waarbij de vonk oversloeg, geeft grote waarde aan dit pas verkregen stuk.

emotie

Het verzamelen gaat in golven. Ze draait tijden om werk heen, denkt er aldoor over na maar koopt niet. Dan toch wel. Ze noemt zichzelf een bedachtzaam type. Aarzelend, maar doelgericht. Een zorg is dat er steeds minder galeries zijn die aan keramiek doen. Carla Koch op de Prinsengracht is toonaangevend, maar een andere toonaangevende galerie, Maas in Rotterdam, is opgeheven.
 
De vraag is waar zij werk op uit zoekt, waar ze naar kijkt, wat haar drijft. Niet het geld. Verzamelen als financiële investering interesseert haar niet. Ze vraagt zich af: heb ik hier iets mee? Is er sprake van emotie? Zij moet het echt mooi vinden - vaak is het porselein - en dat mooie zit hem in de vorm, in de kleur. Ja, in wat eigenlijk?
De werken in de kast zijn zeer divers maar toch zijn er overeenkomsten te zien: in de lichtheid, transparantie, de kleur blauw, de invloed van Chinees keramiek. De ambachtelijke kant van het werk intrigeert haar, zoals haar dat altijd heeft geïntrigeerd binnen de archeologie. De grens tussen de kunst en het ambacht, tussen kunst en design. Het maken. Het maakproces.
tentje Jan Oosterman en werk van Gerdt Hiort Petersen
tentje Jan Oosterman en werk van Gerdt Hiort Petersen

een zoutvat en een tentje

Zij vertelt over de makers. Af en toe pakt zij een boek erbij uit de boekenkast vol veilingcatalogi, monografieën, en jaargangen van ‘Vormen uit Vuur’ en ‘Ceramic Art’. Zij kent een aantal makers en gaat regelmatig op atelierbezoek. Het contact met de makers zelf stamt ook uit haar jeugd. In haar ouderlijk huis in Utrecht kwam Gert de Rijk koken met haar moeder, samen maakten ze dan de tafel mooi op met servies en keramiek. Hij had een grote verzameling zoutvaten, een ervan laat zij zien. Gert de Rijk heeft een eigen plank. En daar is haar plank Hella Jongerius. Unica en multiples van Jan van der Vaart. Jan Oosterman, die op keramiek begon te schilderen. Leen Quist uit Middelburg. Wiki Somers uit Rotterdam. Lies Cosijn, die beroemder is in Amerika dan bij ons. Voor de boekenkast op de grond staat een groot werk van Susanne Silvertant. Hier staat de basis van de Nederlandse moderne keramiek.
 
Zij houdt van de combinatie van modern met dingen die oud zijn: het werk van Claire Verkoyen lijkt net oud porselein en dat combineert zij dan met Delfts blauw. Op de plank eronder staat een lichtgroene vaas van Victor Greenaway. Verderop flinterdun porselein van Henk Wolvers. Scandinavisch werk met bladgoud van Bodil Manz. Het piepkleine tentje van Jan Oosterman.

rust

Daar draait het om: het zitten in deze omgeving waar mooie dingen zijn. Als zij uit haar werk komt gaat zij, voordat zij zich in het familieleven stort, naar haar werkkamer toe. Zitten bij haar verzameling. Het geeft rust. Zij heeft al jarenlang een fascinatie voor Japan. Om de keramiek uiteraard, en ook om zen en die rust. Binnenkort gaat zij er hopelijk voor het eerst naartoe. Ze kijkt ernaar uit.


(c) LUCY, 27-11-2013. Tekst en foto's: Anna van Suchtelen

Reactie toevoegen

* verplichte velden.
U mag nog 255 karakters intypen

Deel dit artikel

  • Facebook
met werk van Lies Cosijn
Waarom verzamelen mensen? Wat drijft hen? Is het een vorm van gekte? Anna van Suchtelen interviewt privéverzamelaars die zich hebben gestort op een klein deelgebied binnen het enorme terrein van de beeldende kunst, en zij gaat op zoek naar het verhaal achter hun verzamelwoede.